Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) had op vrijdag 13 november de eer om Teresa Ribera, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor een Schone, Rechtvaardige en Concurrerende Transitie en Europees commissaris voor Mededinging, te verwelkomen in Oostende. Tijdens haar bezoek maakte ze kennis met de wetenschappelijke expertise, innovatieve technologieën en internationale samenwerkingen waarmee het VLIZ bijdraagt aan OceanEye, het Europese initiatief dat oceaanobservatie naar een hoger niveau wil tillen.
Het bezoek van Europees vicevoorzitter Teresa Ribera vond plaats in aanwezigheid van Koen Surdiacourt, waarnemend gouverneur van West-Vlaanderen en voorzitter van het VLIZ, Thomas de Béthune, hoofd van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in België, Gaëtan Poelman, permanente vertegenwoordiging van Vlaanderen bij de EU, een John Crombez, burgemeester van Oostende.
Hoe brengen we de gezondheid van onze oceaan in kaart? Welke rol spelen autonome observaties, onderzoeksschepen en geavanceerde datasystemen daarbij? En hoe vertalen we de verzamelde kennis naar een doeltreffend Europees oceaanbeleid? Die vragen stonden centraal tijdens het werkbezoek van Europees vicevoorzitter Teresa Ribera aan het VLIZ.
Van onderzoeksschip en onderwaterrobot tot data voor beleid en innovatie
Tijdens een rondleiding langs de onderzoeksfaciliteiten van het VLIZ kreeg vicevoorzitter Ribera een inkijk in de brede waaier aan technologieën die het instituut inzet om de oceaan beter te begrijpen.
Aan boord van het Vlaamse onderzoeksschip RV Simon Stevin ontdekte ze hoe wetenschappers met gespecialiseerde meetinstrumenten voortdurend nieuwe gegevens verzamelen over de zee. In de VLIZ-wetenschapshaven en het Marine Robotics Centre maakte ze vervolgens kennis met innovatieve, onbemande vaartuigen en onderwaterrobots die oceaanobservatie mogelijk maken op plaatsen en tijdstippen die voor klassieke onderzoeksmethoden moeilijk bereikbaar zijn.
Ook de VLIZ-laboratoria kwamen aan bod. Daar worden onder meer geavanceerde technieken ingezet om mariene biodiversiteit te onderzoeken, veranderingen in het mariene milieu op te volgen en de gezondheid van de oceaan in kaart te brengen.
OceanEye: van oceaangegevens naar beter beleid
Het bezoek stond in het teken van OceanEye, een strategisch initiatief van de Europese Commissie dat een belangrijke rol speelt in de uitvoering van het European Ocean Pact. Met OceanEye wil Europa evolueren naar een samenhangend, operationeel oceaanobservatiesysteem dat bestaande nationale, Europese en internationale onderzoeksinfrastructuren, observaties, datastromen en diensten met elkaar verbindt. Het initiatief moet niet alleen betrouwbare oceaangegevens toegankelijker maken voor wetenschap, beleid en samenleving, maar ook Europa's internationale leiderschap, technologische innovatie, concurrentievermogen en strategische autonomie op het vlak van oceaanobservatie versterken.
Het VLIZ draagt op verschillende fronten bij aan deze ambities. Als wetenschappelijke instelling combineert het eigen oceaanobservaties met de ontwikkeling van innovatieve meet- en analysetechnologieën. Tegelijk speelt het een belangrijke rol in het beheer, de standaardisering en de internationale uitwisseling van mariene data en informatie.
Via Europese en internationale samenwerkingen helpt het VLIZ oceaangegevens om te zetten in bruikbare, beleidsrelevante kennis. Die is essentieel om onderbouwde beslissingen te nemen over onder meer biodiversiteitsbescherming, klimaatverandering en het duurzaam gebruik van de oceaan.
Samenwerking als sleutel tot een duurzaam oceaanbeleid
De ambities van OceanEye reiken verder dan technologie en dataverzameling alleen. Ook internationale samenwerking, innovatie, kennisdeling en maatschappelijke betrokkenheid zijn essentieel om het Europees Oceaanpact in de praktijk te brengen.
De expertise en infrastructuur van het VLIZ sluiten nauw aan bij de ambities van OceanEye en bieden belangrijke aanknopingspunten om bij te dragen aan de verdere uitbouw van een geïntegreerd Europees oceaanobservatiesysteem.
Tijdens een afsluitend gesprek op de InnovOcean Campus werd het belang van die internationale samenwerking verder onderstreept. Vertegenwoordigers van de lokale en internationale organisaties gehuisvest in de Campus (secretariaten van EMODnet, de European Marine Board en het IOC Project Office for IODE) gingen er in gesprek over de rol van wetenschap, innovatie en partnerschappen bij het realiseren van de Europese oceaanambities.
Erkenning voor bijdrage vanuit Vlaanderen
Met het bezoek van vicevoorzitter Ribera krijgt de bijdrage van het VLIZ aan de Europese oceaanambities bijzondere erkenning. Jan Mees, directeur: “Het VLIZ is zeer vereerd met de belangstelling van de vicevoorzitter Teresa Ribera voor het mariene onderzoek en de innovatie die vanuit Oostende mee vorm geeft aan de toekomst van oceaanobservatie. Ze kon kennismaken met de rol van VLIZ in de ganse waardeketen van mariene kennis, gaande van de oceaanobservaties op zee tot hoe deze via afgeleide beleidsinformerende producten bijdragen aan de beleid- en besluitvorming.”
