IMIS | Vlaams Instituut voor de Zee
 

Vlaams Instituut voor de Zee

Platform voor marien onderzoek

IMIS

Publicaties | Instituten | Personen | Datasets | Projecten | Kaarten
[ meld een fout in dit record ] Print deze pagina

Cyanobacteriële bloeien: toxiciteit, diversiteit, modelleren en beheer
www.bblooms.ulg.ac.be
www.belspo.be/belspo/fedra/proj.asp?l=nl&COD=SD/TE/01A

Engelstalige titel: Cyanobacterial blooms: toxicity, diversity, modelling and management
Overkoepelend project: Wetenschap voor een duurzame ontwikkeling, meer
Referentie nr.: SD/TE/01A
Acroniem: BBLOOMS2
Periode: December 2006 tot Januari 2009
Status: Afgelopen
 Instituten 

Instituten (6)  Top 
  • Université de Namur; Unité de recherche en Biologie Environnementale et Evolutive (URBE), meer, coördinator
  • Universiteit Gent; Faculteit Wetenschappen; Vakgroep Biologie; Laboratorium voor Protistologie en Aquatische Ecologie (PAE), meer, partner
  • Université de Liège; Faculté des Sciences; Centre d'Ingénierie des Protéines (CIP), meer, partner
  • Université de Liège; Aquapôle, meer, partner
  • Vrije Universiteit Brussel; Faculteit Wetenschappen & Bio-ingenieurswetenschappen; Vakgroep Biologie; Ecology and Biodiversity; Laboratorium voor Algemene Plantkunde en Natuurbeheer (APNA), meer, partner
  • University of Dundee, meer, partner

Abstract
Context

Cyanobacteriebloeien (blauwalgbloeien) zijn de massale ontwikkeling van cyanobacteriën die aan de oppervlakte van waterlichamen drijven. Deze zijn wereldwijd tijdens het laatste decennium een terugkerend en toenemend fenomeen in zoetwatergebieden. De vorming van zulke bloeien in oppervlaktewater is sterk gerelateerd aan de eutrofiëring van het water. Deze schadelijke bloeien vormen een belangrijk en potentiële gevaar voor de gezondheid van mens en dier en interfereren op meerdere wijzen met het duurzaam gebruik van water voor vb. drinkwaterbehandeling, recreatie, irrigatie, visserij.
Tussen 25 en 70% van de bloeien zijn toxisch. De cyanotoxinen worden vooral vrijgemaakt in het water tijdens het uiteenvallen van de bloei. De opname of het contact met water dat cellen of toxines van cyanobactieriën bevat kan schade berokkenen aan de gezondheid van mens en dier.

Project beschrijving

Doelstellingen

De oppervlaktewateren in België zijn ook aangetast door blauwalgbloeien, meer bepaald tijdens de zomer en herfst. Tachtig procent van de bloeien bevatten taxa die het genetisch potentieel bevatten om microcystines aan te maken, en de aanwezigheid van deze toxines in de algenbiomassa werd aangetoond in 40% van de onderzochte stalen van bloeien.

Dit vierjaren project heeft als doel de kennis over cyanobacteriebloeien in België uit te breiden, de modelisatie voor voorspelling en waarschuwing te verbeteren, een operationele monitoringstructuur en -middelen te ontwikkelen en voorstellen te maken voor het beperken van de impact.

Methodologie

Vanuit wetenschappelijk oogpunt zal het onderzoeksprogramma zich toespitsen op de:

  • Meting van de voornaamste toxines die aanwezig zijn in de bloeien en waterstalen m.b.v. analytische en gevoelige methoden,
  • Inzameling van fysische, chemische, biologische en meteorologische gegevens over bepaalde referentie waterlichamen met blauwalgenbloeien,
  • Identificatie en studie van de toxigene cyanobacteriën aanwezig in staalnamen uit België, m.b.v. moleculaire methoden op de stalen en cellijnen, die de studie mogelijk maken van genetische diversiteit en van de factoren die de toxiciteit reguleren,
  • Ontwikkeling en het uittesten van beheerscenario’s voor de controle en mildering van blauwalgbloeien in een watergebied d.m.v. geïntegreerde modellen op het bekkenniveau ,
  • Ontwikkeling van een statistisch voorspellingsmodel voor een reeks van stadsvijvers.


Interacties tussen de verschillende promotoren

De uitbouw van BLOOMNET zal voornamelijk uitgevoerd worden door FUNDP in samenwerking met UGent en VUB. Staalnamen zullen genomen worden in 2 meren in Vlaanderen door UGent, in 1 stadsvijver in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest door de VUB en in een meer in Wallonië door de FUNDP; omgevingsvariabelen (waterkwaliteit, meteorologische gegevens, zooplankton) zullen gelijktijdig worden onderzocht. ULg en UGent zullen genetische en moleculaire benaderingen toepassen voor de detectie van cyanobacterie toxiciteit. De bepaling van de hoeveelheid toxines zal uitgevoerd worden m.b.v. HPLC (FUNDP) en met specifiek aangepaste methoden door de University of Dundee en twee leden van het gebruikers committee (Museum of Paris en Federal Environmental Agency of Berlin).
Een deterministisch model op bekkenniveau en met meerdere scenario’s voor beheer zal ontwikkeld worden door het Modelling Unit (ULg), in samenwerking met FUNDP.


Verwachte resultaten

Vanuit een wetenschappelijk beleidstandpunt, zal B-BLOOMS2:

  • Een netwerk van personen/instanties voor staalname opzetten, gebaseerd op bestaande monitoringprogramma’s van oppervlaktewateren of in samenwerking met gezondheidsdiensten of milieuorganisaties (BLOOMNET),
  • De kennis overdragen van de methoden voor monitoring en analyse van bloeien, die zullen opgesteld worden voor gebruik door water/gezondheidsdiensten en milieuorganisaties d.m.v. practische training in onze laboratoria en sites op het terrein,
  • De communicatie versterken met de overheden en de publieke bewustmaking verhogen,
  • Bijdragen aan toekomstige richtlijnen en procedures voor risico bepaling en bijdragen aan een verbeterde monitoring en beheer.

Alle informatie in het Integrated Marine Information System (IMIS) valt onder het VLIZ Privacy beleid Top | Instituten