Singlebeam sonar | Vlaams Instituut voor de Zee
 

Vlaams Instituut voor de Zee

Platform voor marien onderzoek

Singlebeam sonar

Een instrument dat geluid gebruikt voor het identificeren van objecten in de waterkolom wordt een SONAR (SOund NAvigation and Ranging) genoemd. Actieve sonars produceren zelf specifieke geluidsgolven en analyseren dan de reflectie (echo) hiervan (echosounders). Tot deze groep behoren onder andere de singlebeam en multibeam sonar. Een singlebeam sonar wordt gebruikt om bathymetrische kaarten op te stellen alsook voor onderzoek van vispopulaties en –dynamiek.

Hoe werkt een singlebeam sonar?

Het werkingsprincipe van echosounders komt hierop neer: een projector genereert geluidsgolven en een signaalontvanger of hydrofoon ontvangt de echo hiervan. Wanneer de zender zowel geluidsgolven kan produceren als ontvangen spreekt men van een transducer. Gebaseerd op de reistijd of de energie van de teruggekaatste golven kan respectievelijk de diepte of de materie bepaald worden. Uiteraard worden de resultaten beïnvloed door de uitgezonden frequentie. Lagere geluidsfrequenties ondergaan minder absorptie en reiken dus verder dan hogere geluidsfrequenties. Hierdoor kunnen lage frequenties gebruikt worden om een groter gebied te monitoren maar dit gaat meestal gepaard met een lagere resolutie (lagere kwaliteit).

Zoals de naam doet vermoeden maakt een singlebeam sonar gebruik van één verticaal gerichte akoestische puls (‘ping’). De transducer ontvangt een deel van de echo, waarmee de diepte berekend wordt als de reistijd van de puls.

De singlebeam sonar dat het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) gebruikt aan boord van de RV Simon Stevin is eigenlijk een dualbeam. Dit betekent dat de sonar tegelijkertijd een hoge frequentie puls als een lage frequentie puls kan uitsturen. Hierdoor kan een betere bodemdetectie bereikt worden bij zachtere bodems. Ook kunnen mobiele sliblagen gedetecteerd worden.

De transducer is in de kiel van de RV Simon Stevin gemonteerd (net achter de boegbulb). 


© VLIZ

  Foto's

Waarom een singlebeam echosounder gebruiken?

  • Vissen kunnen gedetecteerd worden vanwege hun reflectieve eigenschappen (zwemblaas verstrooid meer dan 90% van de opvallende akoestische energie)
  • Wordt gebruikt voor het maken van bathymetrische kaarten
  • Wanneer men gebruik maakt van een dualbeam, is het mogelijk om een vegetatielaag of een laag modder te identificeren op een laag van hard gesteente. 

Technische details

De singlebeam sonar die het VLIZ heeft aan boord van de RV Simon Stevin, is een Echotrac CV300 en heeft volgende technische kenmerken:

  • Multifrequentie (Dualbeam): 33 en 200 kHz
  • Interne data opslag
  • Scherm met kleur LCD model
  • Meer technische detail: klik hier.

Gebruik maken van de single beam sonar?

Gelieve het VLIZ te contacteren voor meer informatie over onze uitleendienst.

Gebruik en voorwaarden

Opgelet! Indien u als wetenschapper gebruik maakt van de single beam sonar die door het VLIZ ter beschikking gesteld wordt, gelieve daar dan als volgt aan te refereren in uw publicaties: 'Dit werk werd ondersteund door data & infrastructuur beschikbaar gesteld door het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ)'.