Expositie Operatie Noordzee 1944-45 | Vlaams Instituut voor de Zee
 

Vlaams Instituut voor de Zee

Platform voor marien onderzoek

Expositie Operatie Noordzee 1944-45

Op D-Day landden de geallieerde troepen in Normandië, maar daarmee was de oorlog in Europa nog niet achter de rug. De Belgische Kust werd pas begin september door de Canadezen bevrijd, op een stukje na... Een klein hoekje België bleef Duits: Zeebrugge en Knokke. Pas na een tweede landingsoperatie op 1 november 1944 en de Slag om de Schelde lukte het de geallieerden om definitief de Duitse Atlantikwall te doorbreken. Dat laatste is een weinig bekend verhaal in de grote oorlogsgeschiedenis. Leer er alles over in de nieuwe expositie Operatie Noordzee 1944-45, van 8 juni 2019 tot 6 januari 2021 te zien in SeaFront in Zeebrugge. Een expo die de 5000 slachtoffers van deze landingsoperatie hun plaats in de geschiedenis wil teruggeven.

Wat te zien?

De expo Operatie Noordzee 1944-45 vertelt over de maanden oktober en november 1944, wanneer de Slag om de Schelde wordt gevochten. Teksten, kaarten, tijdlijnen, foto’s, filmpjes en rekwisieten tonen hoe de Atlantikwall opnieuw wordt doorbroken na D-Day. Je ziet hoe een indrukwekkende zeemacht op 1 november 1944 vanuit Oostende uitvaart om Walcheren te bevrijden terwijl Knokke en Zeebrugge worden bevrijd vanuit de polders.

De expo toont hoe water wordt ingezet als wapen en geeft een overzicht van de Belgen die meestrijden tijdens de Slag om de Schelde. Onderweg stoot je ook op tal van interessante weetjes, zo kom je bijvoorbeeld te weten dat heel wat Duitse soldaten met maagproblemen kampten.

Operatie Noordzee 1944-45 zit boordevol originele stukken uit de Slag om de Schelde. Je ziet een pantserwagen van het Canadese leger en het indrukwekkende geschut van het Britse slagschip HMS Roberts dat aan de actie deelnam. Je loopt tussen restanten van de slag die tot op vandaag nog op de bodem van de zee worden teruggevonden. Het bewijs dat de Slag om de Schelde nog altijd aanwezig is in onze regio.

Enkele highlights

  • Scheepswrakken, stuurwielen, kompassen, roerbladen en zelfs schoenen en gasmaskers: je vindt ze allemaal op de bodem van onze Noordzee, vlak voor de Belgische kust. Ze liggen hier al 75 jaar. Ooit waren ze getuige van een cruciaal moment tijdens de Tweede Wereldoorlog: de Slag om de Schelde. Met dit onderwatererfgoed gaat de expo van start. Een foto van het roer van een landingsschip op de zeebodem maakt meteen duidelijk welke verliezen deze slag met zich meebracht. Waar komt het roer vandaan? En waarom is zijn schip ooit gezonken?
  • Het is het Canadese leger dat de Belgische kustlijn kan bevrijden. Ze worden laaiend onthaald door de plaatselijke bevolking. Er is kauwgom en chocolade en de soldaten zijn erg geliefd. In de expo zie je videomateriaal van een Canadese pantserwagen die door de straten triomfeert. Bezoekers kunnen de helmen van de soldaten passen en selfies nemen aan een originele wagen uit de Tweede Wereldoorlog.
  • Unieke videobeelden en kaarten tonen wat er exact gebeurde tijdens de bevrijding van de Scheldemonding. Aan de hand van een grondplan dokteren de bezoekers zelf een strategie uit en spelen ze de Slag om de Schelde na.
  • De expo bevat heel wat originele objecten uit de Slag om de Schelde. Uniformen, onderdelen van neergeschoten vliegtuigen en het gigantische Pom-Pom kanon van het oorlogsschip HMS Roberts maken het verhaal pakkend en echt.
  • Na de Slag om de Schelde blijven tientallen gezonken schepen achter op de bodem van de Noordzee. Vandaag liggen de meesten er nog steeds. Aan het eind van de expo wandel je tussen objecten uit de gezonken schepen die werden teruggevonden voor onze kust en in de Schelde: navigatietoestellen, stuurwielen, patrijspoorten, schoenen en andere persoonlijke spullen. Dit deel van de tentoonstelling werd gecureerd door onderwaterarcheoloog Tomas Termote. In een film toont hij de bezoekers meer over de onderwaterarcheologie en de bescherming van dat specifiek erfgoed onder de zeespiegel.
  • De bunkerverdediging van het Duitse leger ligt tijdens de Tweede Wereldoorlog midden in onze duinen, tegen het strand. De volledige Belgische kuststreek bevindt zich achter deze Atlantikwall. Voor de bevolking is het leven achter die muur streng en hard. De Duitse bewakers hier zijn lange tijd ongenaakbaar. Voor hen zijn de dagen saai. Operatie Noordzee 1944-’45 toont verschillende nooit eerder gepubliceerde foto’s over het leven achter de Atlantikwall.

Voor wie?

Geschikt voor alle leeftijden. Zowel de geïnteresseerde leek, als de bezoeker met voorkennis kunnen er dit nog weinig bekend stukje geschiedenis ontdekken.
Voor families met kinderen is er een tour met originele vragen, video’s en verhalen. Daar verzamelen zij pictogrammen en antwoorden. Op het einde van de tour valt er een geschenkje te winnen.

Praktisch

Locatie
Seafront Zeebrugge
Vismijnstraat 7
8380 Zeebrugge
www.dekust.be/seafront

Data
Vanaf 8 juni 2019 tot en met 3 januari 2021

Openingstijden
Dagelijks tussen 10.00 en 17.00 uur.
Kijk op de website www.seafront.be voor de aangepaste openingsuren tijdens de winter (nov./dec.)
Gesloten op 25 december en 1 januari. Jaarlijks verlof in januari.

Prijs
Inbegrepen in het toegangsticket voor Seafront: € 13,50 voor volwassenen / € 11,50 voor studenten, mindervaliden en 60+ / € 9,50 voor kinderen < 12 jaar / € 0 voor kinderen <1m. Bij het vertonen van de Kustpas, krijgen bezoekers € 2 korting.
Aanbod voor groepen: vanaf 20 deelnemers is er een aangepaste groepsprijs ( € 9,50 p.p.). Groepen kunnen kiezen voor een rondleiding met gids, tijdens een halve of volledige daguitstap al dan niet in combinatie met een maaltijd.
Aanbod voor scholen: vanaf 20 deelnemers is er een aangepaste schoolprijs (€ 6,50 p.p.). Scholen kunnen kiezen voor een rondleiding, een workshop en/of een combinatiebezoek. Er kan gratis gebruik gemaakt worden van de picknickruimte.

Door wie?

Voor deze expo sloegen het War Heritage Institute, Westtoer, het Vlaams Instituut voor de Zee en Seafront de handen in mekaar. Ze kregen hiervoor de steun van de Vlaamse Overheid en de Nationale Loterij, in samenwerking met Provincie West-Vlaanderen en Stad Brugge.