Ciguateravergiftiging rukt op in Europa | Vlaams Instituut voor de Zee
 

Vlaams Instituut voor de Zee

Platform voor marien onderzoek

Ciguateravergiftiging rukt op in Europa

Oostende (2017.08.30) - Ciguatera is de belangrijkste vergiftiging door het eten van vis wereldwijd. De giftige microalgen die aan de basis liggen, floreren onder invloed van klimaatwijziging, vernietiging van koraalriffen, wereldwijde handel en toerisme. Hierdoor rukt het fenomeen op, met recente meldingen op de Canarische eilanden en in Noord-Duitsland. Met haar onderzoek naar hoe ciguatera inwerkt op ons lichaam, wint Dr. Irina Vetter (Universiteit Queensland, Australië) de prestigieuze Dr. Edouard Delcroix prijs 2016, ter waarde van €25.000, en uitgereikt door Hydro vzw en het Vlaams Instituut voor de Zee.

Persbericht door: Hydro vzw en het Vlaams Instituut voor de Zee

Ciguatera maakt jaarlijks 50.000 tot 500.000 slachtoffers wereldwijd. Daarmee is het de belangrijkste niet-bacteriële oorzaak van ziekte ten gevolge het eten van vis. De symptomen gaan van maag-darmklachten, een typisch brandend gevoel in handen of voeten bij het aanraken van koude voorwerpen, tot in uitzonderlijke gevallen zelfs levensbedreigende verschijnselen. De klachten kunnen weken tot jaren aanhouden. En een echte behandeling, bovenop pijnbestrijding, bestaat nog niet.

Ciguatera wordt veroorzaakt door consumptie van vis die ciguatoxines bevat. Deze gifstoffen worden op hun beurt aangemaakt door microalgen van het geslacht Gambierdiscus die van nature voorkomen op wieren en koralen in tropische en subtropische kustwateren (tussen 35°NB en 35° ZB). Het gif stapelt zich vervolgens op via de voedselketen en bereikt, via het eten van grotere roofvissen, ons bord. Bovendien zijn ciguatoxines hittebestendig en blijven ze actief na het koken of bakken van de vis.

Tot dusver trof ciguatera vooral gemeenschappen in de (sub)tropen die veel vis eten (bv. eilandstaten in de Stille en Indische Oceaan, Caribische zee). Recente uitbraken op de Canarische eilanden en – via het eten van ingevoerde tropische vis – in het noorden van Duitsland tonen dat ook gematigde kustgebieden in Europa, Azië en Amerika een toenemend risico lopen, nu de zeeën opwarmen en algenbloeien talrijker worden.

Dr. Vetter - verbonden aan het pijnonderzoekscentrum van de Universiteit van Queensland (Australië) - bestudeert hoe ciguatoxines het menselijk lichaam op celniveau belagen via de zogenaamde natriumkanalen. Hoewel deze toxines bekend staan als uitermate sterke stimulatoren van deze Na+-kanalen, is het effect ervan nooit eerder in detail onderzocht. Vermits er tot op vandaag geen behandeling voor ciguatera bestaat, is dit onderzoek veelbelovend, zeker in het licht van het oprukken van ciguatera wereldwijd.

Dr. Vetter: “Hoewel ciguatera de belangrijkste niet-bacteriële ziekteverwekker is via voedsel, wordt het vaak niet als dusdanig herkend en bestaat er geen afdoende behandeling. Op basis van ons onderzoek willen we in de toekomst betere testkits ontwikkelen ter herkenning van gecontamineerde vis. Zo hopen we een bijdrage te leveren in de aanpak van dit groeiende probleem voor de volksgezondheid.

Met de studie ‘Het pathofysiologische mechanisme van ciguatera’ wint Dr. Vetter de prestigieuze driejaarlijkse Dr. Edouard Delcroix Prijs 2016. Deze internationale wetenschappelijke prijs ter waarde van €25.000 wordt al voor de achtste keer uitgereikt aan een onderzoeker of team van researchers die zich verdienstelijk hebben gemaakt in het domein ‘Oceaan en de menselijke gezondheid’. Deze prijs voor baanbrekend werk is in het leven geroepen ter ere van Dr. Edouard Delcroix (1891-1973), een Belgisch orthopedisch chirurg en pionier in de thalassotherapie.

Voor het eerst reiken de organisatoren ook een bijkomende award uit aan een beloftevolle jonge wetenschapper. Dr. Marjolein Vanoppen (Faculteit Biowetenschappen, Universiteit Gent) valt de eer te beurt en ontvangt de Dr. Edouard Delcroix Aanmoedigingsprijs 2016 ter waarde van €2.500 voor haar werk rond ‘Ontzilting van zeewater’. 

Prijsuitreiking toegankelijk voor de pers

De laureaten zullen op dinsdag 5 september 2017 (Stadhuis Oostende, 18:30) hun onderzoek duiden en de prijs in ontvangst nemen. Hydro vzw en het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) nodigen de pers vriendelijk uit voor deze gebeurtenis.

18:30 - Ontvangst en registratie
19:00 - Openingsspeech (prof. Jan Mees, algemeen directeur VLIZ)
19:05 - Historiek van de Prijs Dr. Edouard Delcroix (dr. Georges Casteur, Hydro vzw)
19:15 - Laudatio laureaten Prijs Dr. Edouard Delcroix 2016 en Aanmoedigingsprijs Dr. Edouard Delcroix 2016 (prof. Colin Janssen, voorzitter wetenschappelijke commissie VLIZ)
19:30 - Uiteenzetting van het bekroonde werk door de laureate van de hoofdprijs (dr. Irina Vetter)
20:00 - Uiteenzetting van het bekroonde werk door de laureate van de Aanmoedigingsprijs 2016 (dr. ir. Marjolein Vanoppen)
20:15 - Overhandiging van de Prijs Dr. Edouard Delcroix 2016 (Johan Vande Lanotte, burgemeester Oostende)
20:25 - Overhandiging van de Aanmoedigingsprijs Dr. Edouard Delcroix 2016 (dr. Stéphane Delcroix, voorzitter Hydro vzw)
20:30 - Uitgebreid aperitief, aangeboden door Hydro vzw

Perscontacten

• Irina Vetter (Universiteit Queensland, Australië) – Tel.: +61-421-559 389 – Email: i.vetter@uq.edu.au
• Jan Seys (VLIZ) – Tel.: +32-478-37 64 13 – Email: jan.seys@vliz.be